Paparan (Nu Urang?) Sunda

ZAMAN és, puluhan rébu taun ka tukang. Luhurna cai laut teu kawas ayeuna, zaman és mah kurang leuwih 150 méter sahandapeun beungeut cai laut ayeuna. Pulo-pulo Nusantara (Indonesia) ba­gian kulon masih kénéh ngahiji jeung benua Asia sarta dina peta géo­logi dunia disebut Paparan Sun­da. Zaman és, Paparan Sun­da téh daratan nu kacida pisan le­gana.

Harita, di Paparan Sunda ge­gek ku pamukiman manusa prasejarah. Hirup jadi patani jeung pa­mayang. Pilsuf Yunani, Plato nyebutkeun anu hirup di Paparan Sunda téh bangsa Lemuria anu ku Ir. Roza R. Minta­re­dja (Ketua Tim Kala Sunda)   dikiratakeun robahan tina kecap lembur dia. Éta kecap  remen kadénge di we­wengkon Banten.

Ku lantaran bumi beuki panas, ki­ra-kira 18.000 taun ka tukang, zaman és teh lekasan. És nu num­puk di kutub Bumi, cair sarta ngaba­lukarkeun banjir badag. Kabéh da­ra­tan nu handap nu aya di Bumi kakeueum ku banjir. Data géologi nunjukkeun banjir badag téh tilu kali rintakan,  14.000, 11.000, jeung 8,000 taun ka tu­kang.

Anu pangparnana keuna ku ban­jir nyaéta Paparan Sunda jeung basisir kidul Cina. Paparan Sunda jadi sa­ba­baraha pulo nu misah, di anta­rana Kalimantan, Jawa, Bali, jeung Su­ma­tera. Kamarana nu nyicinga­na­na? “Ngarungsi,” ceuk Stephen Op­pen­heimer, dina bukuna Eden in The East, The Drowned Continent of Southeast Asia (Phonix Book, 1999).

Ieu dokter ahli génétik nu neu­leu­man sejarah peradaban dunya nyebutkeun riwayat banjir badag jaman Nabi Nuh jeung dongéng ngeunaan Benua Atlantis nu leungit, taya lian ti rékaman budaya nu ngébréhkeun kajadian alam anu sakitu rongkahna. Legénda-legénda nu sarupa tepi ka ayeuna kapanggih di Asia jeung Pasifik.

Urang Paparan Sunda, ceuk Stephen Oppenheimer, ngarungsina ka  beulah Kulon, ka India jeung ka Mésopotamia, ka wétanna ka kapuloan Pasifik, ka kulonna ka Cina jeung Jepang. Malah aya nu ka Amérika sagala ngaliwatan Selat Bering. “Di tempat pangung­sianana, urang Paparan Sun­da ngawanoh­keun kabudayaa­nana,” tulis Stephen Oppenheimer.

Ku kituna kalayan tandes Stephen Oppenheimer nyebutkeun wewengkon Asia Tenggara, lebah dieu  Paparan Sunda, tempat lahirna peradaban manusa di dunya. Mucung­hulna peradaban di Mesopotamia, Lembah Sungai Indus, jeung di Ci­na, alatan datangna urang Paparan Sunda nu ngarungsi waktu tempatna keuna ku banjir badag.

Kabudayaan atawa peradaban kuna di dunya, ceuk Stephen Op­pen­heimer,  lain di Mesopotamia, Lem­­bah Sungai Indus jeung Cina,  tapi di Paparan Sunda. Urang Pa­paran Sunda zaman és kabudayaan jeung peradabanana geus luhur, ngan  alatan banjir ngarungsi sarta ngawanokeun peradabanana di tempat anyar

Dina legénda (carita rayat) Ba­bilonia, didongéngkeun ngeuna­an da­tangna tujuh urang nu lu­hung elmuna ti laut (ti Wétan). Nu tujuh urang téh terus ngawanohkeun ka­parigelanana jeung pangaweruhna. Legénda nu sarupa kapanggih di Hindukush (pusat peradaban India Kuno) jeung dina Buku Kematian Mesir Kuno.

Tokoh legenda (uthnapishtim) jeung daptar raja-raja bangsa Su­meria, bangsa nu kacatet nyieun titincakan peradaban Méso­po­tomia, nu salamet tina banjir jaman Nabi Nuh, ceuk Stephen Op­pen­heimer, gam­baran (personafikasi) urang Asia Tenggara. “Dongéng nu sarupa jeung di Babilonia kapanggih di Nu­santara jeung di Pasifik,” pokna.

Eta tina legénda, tina jihad élmu pangawéruh, Stephen Op­penheimer ngasongkeun pamanggih ti  Jo­hanna Nichols, ahli linguistik, nu nyebutkeun Asia Tenggara téh “bibit buitna” bahasa-bahasa dunia sanggeus lekasanana zaman és.  Atuh patung-patung wanoja nu kapanggih di Mésopotomia bentukna oriéntalis, nunjukkeun ciri-ciri wanoja Asia Tenggara.

Urang Paparan Sunda waktu kajadian banjir badag, ceuk Stephen Oppenheimer, teu kabéh ngungsi, aya nu tetep cicing di Paparan Sun­da, pindah ka tempat-tempat nu luhur lantaran padumukunana robah jadi laut. “Urang asli di Seme­nan­jung Malaya ayeuna, katurunan urang Paparan Sunda,” pokna.

Dina bukuna, Stephen Oppen­heimer, henteu nuduhkeun bangsa sejenna nu kaasup turunan urang Paparan Sunda zaman és. Komo mun nyebutkeun naha ari urang Sunda ayeuna luluhurna urang Paparan Sunda atawa lain.

Paraahli arkéologi mandang bu­ku Stephen Oppenheimer téh tacan bisa ditarima mugguhing elmu pangaweruh mah. Data-data keur nguat­­keun pamanggihna masih ké­néh diadurenyomkeun. “Najan ki­tu, ku sabab elmu pangaweruh mah asalna ogé tina apriori (sang­kaan), pamanggih Oppen­heimer teu bisa disieuhkeun kitu waé, malah kudu ditalungtik deui,” ceuk Djéni, ketua hiji yayasan di Ciamis.

Mun bisa mah, Djéni nyambung caritaanana, hasil pana­lung­tikanana téh kudu bisa nyindekkeun urang Sunda ayeuna turunan urang Pa­pa­ran Sunda atawa lain. “Ngarah jéntré, naha urang Sunda ukur aku-aku angga duméh cicing di tempat urut Paparan Sunda padahal lain turunan urang Pa­pa­ran Sunda, atawa mémang luluhurna urang Paparan Sunda, ” pokna. (Nanang Supriatna – kisuta.com)***